Nga best seller akademik në skenarin e pasardhëses politike: sinjalet e një “desantimi” të përgatitur mes krizës së mazhorancës dhe presionit ndërkombëtar
Lea Ypi, profesoresha e njohur e filozofisë, përkatësisht e materializmit, në London School of Economics, prej vitesh është kthyer në një best seller me librat e saj biografikë. Këto vepra ajo i prezanton jo vetëm në Britaninë e Madhe, por pothuajse në të gjitha qendrat kryesore europiane: Francë, Gjermani, Zvicër, Suedi, Danimarkë, Itali etj.
Këto prezantime kanë pasur rëndësi të veçantë në mjediset akademike dhe në establishmentin politik të së majtës europiane.
Ndërkohë, mediat më të rëndësishme britanike dhe europiane, që nga The Guardian, Observer, Le Figaro, Frankfurter Allgemeine Zeitung, Corriere della Sera etj., kanë shkruar gjerësisht gjatë këtij viti për biografinë e një ylli në ngjitje të së majtës globale, që vjen nga një familje me origjinë fisnike, e persekutuar gjatë regjimit komunist.
Profesoresha shqiptare konsiderohet si një nga dhjetë mendimtarët më në zë të kontinentit dhe një nga intelektualët që artikulon dhe mbron më qartë pikëpamjet e së majtës.
Lea Ypi nuk është një aktiviste klasike, siç janë shumë figura të së majtës në Europë, të cilët njihen më shumë për zhurmën rreth çështjeve të caktuara, si Gaza apo të drejtat civile. Ajo është një intelektuale që e trajton humanizmin si pjesë integrale të shoqërisë. Me fjalë të tjera, ajo qëndron më afër një qasjeje centriste të së majtës, larg ekstremeve fanatike.
Ypi është gjithashtu anëtare e Akademisë Britanike dhe pjesë e një qendre intelektuale europiane ku formësohet mendimi i së majtës globale. LSE është një nga qendrat më të njohura të këtij formësimi, e financuar nga fondacionet Soros.
Edi Rama e ka promovuar Lea Ypin në nivele të larta ndërkombëtare, duke u dhuruar kopje të librit të saj, në gjuhët përkatëse, krerëve të shteteve që ka takuar. Ky është një sinjal i qartë, i lexuar më shumë politikisht sesa letrarisht.
I gjithë ky operacion “rastisi” në një moment të veçantë politik, kur lobet brenda rrjetit Soros mbështetën Erion Veliajn si pasardhës të Edi Ramës.
Në vitin 2024, gjatë vizitës së Sekretarit të Shtetit të SHBA-së, kjo u bë e dukshme, kur Blinken takoi kryebashkiakun e Tiranës dhe i përcolli Edi Ramës mesazhin për të “hapur krahun”.
Pikërisht atë ditë përfundoi në SPAK edhe letra e famshme anonime e Nesti Angonit, e cila më pas çoi në goditjen ndaj Erion Veliajt. Gjatë kësaj periudhe, konkretisht në vitin 2025, Lea Ypi pati një vit shumë të suksesshëm në lançimin e saj europian.
Ndërkaq, në dhjetor, në momentin më të vështirë për mazhorancën, pas goditjeve të SPAK ndaj kupolës së Edi Ramës, Lea Ypi zbarkoi në vendlindje.
Fillimisht, ajo mori titullin e lartë “Doctor Honoris Causa” në Universitetin “Aleksandër Moisiu” të Durrësit, qytetin e saj të lindjes.
Qytet ku profesoresha Ypi kaloi edhe festat e fundvitit, duke dhënë një mesazh me kuptim të veçantë për rikthimin:
“E kalova natën e Vitit të Ri me familjen, miqtë e vjetër dhe të rinj, duke diskutuar për librat, politikën, letërsinë dhe angazhimin politik, duke filluar, siç kam ndërmend, për të vazhduar! Ju uroj të gjithëve një vit të mrekullueshëm 2026, me gjithë mirënjohjen time për mbështetjen këtë vit!”
Ky është një mesazh i qartë që flet për një fillim të rëndësishëm në jetën e saj të angazhuar, të cilin ajo e ka përmendur edhe në një intervistë televizive, në një nga emisionet politike në Tiranë. Një deklaratë që e sheh hyrjen në politikë si mundësi, por pa përcaktuar një afat konkret.
Megjithatë, të gjitha këto zhvillime nuk duken rastësi dhe krijojnë një panoramë më të qartë se faza e përgatitjes së Lea Ypit ka përfunduar, ndërsa tani ka nisur koha e aktivizimit.
Një angazhim politik që, për një figurë me peshë ndërkombëtare dhe intelektuale, nuk do të kishte kuptim në një rol të dorës së dytë, por vetëm në një pozicion lidershipi të nivelit të parë.
Pra: lidere e mundshme e socialistëve, kryeministre “teknike” deri në anëtarësimin në BE, apo pasardhëse e Edi Ramës, në një moment të përcaktuar nga vetë “mbreti”?
Duket se kemi të bëjmë me një negociatë në distancë mes Edi Ramës dhe ndërkombëtarëve, të cilët po i kërkojnë zbatimin e një “date skadence”.
Lea Ypi nuk ka asnjë lidhje familjare apo historike me PS-në, pasi vjen nga një familje e persekutuar dhe me të shkuar të djathtë. E djathta shqiptare, deri më tani, e ka bojkotuar plotësisht aktivitetin e saj dhe nuk ka shprehur simpati, duke e parë me xhelozi provinciale çdo ide për një katapultim politik.
Ndërkohë, në të majtë vërehen lëvizje interesante. Edhe pse nuk e pëlqejnë një “desantim me parashutë” nga lart, disa deputetë fillimisht kanë shprehur dyshime, por më pas i kanë zbutur qëndrimet duke folur për simpati.
Puzzle po shkon drejt fazës finale. Ende mbetet e paqartë mënyra e këtij “desantimi politik”, por një element duket imperativ: koha.
Dhe koha duket se është tani, pikërisht në ditët që vijnë, kur mund të vijë lajmi që do të përpiqet të mbysë sokëllimat nga ajo që Edi Rama e quan “Stacioni i Trenit”./Pamfleti
